دست نبشته های مجازی

مراسم سنتی مذهبی قالیشویان ، این هفته (۱۳۸۸/۷/۱۰) در اردهال کاشان برگزار می شود!

***

آیین سنتی و مذهبی قالی شویان که همه ساله در دومین جمعه مهرماه در مشهد اردهال در ۴٢ کیلومتری غرب کاشان برگزار می‌شود، تنها آیین مذهبی اسلامی است که به تقویم خورشیدی برپا می‌شود.  در این مراسم شرکت‌کنندگان که از اطراف برای برگزاری این مراسم آمده‌اند در حالی که چوب‌هایی به دست دارند، قالی‌ای را به نماد غسل علی بن محمد باقر در چشمه می‌شویند. این مراسم در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شده است. بنا به گفته آیت اله مرعشی ۴ امامزاده واجب التعظیم که دارای تذکره هستند در ایران وجود دارند..

۱-شاه عبدالعظیم حسنی در ری
۲-حضرت سلطانعلی فرزند بلافصل امام محمد باقر در اردهال
۳-حضرت معصومه در قم
و ۴-حضرت شاهچراغ فرزند بلافصل حضرت امام موسی کاظم در شیراز

بارگاه حضرت سلطانعلی بدلیل دور افتاده بودن از نقطه شهری، همچنان ناشناخته و غریب مانده است! هرساله اهالی «فیـن» کاشان بنا بر سنت کهنی که بیش از ۱۳۰۰ سال از قدمت آن میگذرد ، در دومین جمعه مهرماه یکی از قالی‌های درون بنای امامزاده، به عنوان قالی‌ای که به هنگام شهادت در تابوت او بوده و پیکر امامزاده را در آن پیچیده بوده‌اند، به صورت لوله‌شده بر دوش جوانان قرار می‌گیرد و آنان آنرا به سوی چشمه‌ای که در حدود چند صد متری شرق بنا واقع است، می‌برند. البته نکات بسیاری وجود داره که اگر سوال شد جواب میدم ، فقط ذکر این مطلب که این مراسم منحصرا به اهالی فین متعلق بوده و هیچ شخص دیگری اجازه حضور و لمس قالی را تا زمانی که به حرم بازنگشته ، ندارد.

قبر سهراب سپهری شاعر بلند آوازه ایران نیز بنا بر وصیت خود در این مکان وجود دارد.

همچنین در معرفی فین و اینکه مردمان این خطه خود را از کاشان جدا و متمایز می دانند همان بس که فین ، از نسل ۷۰۰۰ ساله تپه های سیلک است! علت نامگذاری فین خود داستانی بلند دارد که ذکرش واجب نیست!!!

****************************************************

این عکس قبل از آغاز مراسم گرفته شده ، قالی در این جوی شسته می شود!

در تصاویر زیر ، اهالی فین در ابتدای مراسم به زیارت شاهزاده حسین رفته و عزاداری می کنند..

مردم پس از عزاداری در صحن شاهزاده حسین ، چوب به دست و حسین حسین گویان ،وارد صحن حضرت سلطانعلی میشوند.

در مورد عکس زیر،همانطور که میبینید گوشه تصویر خالی از جمعیت است..

باید خاطرنشان کرد که هرساله در این روز صدها هزار نفر از تمام ایران برای تماشای این مراسم و زیارت حضرت به اردهال میان و این نقطه خالی محل عبور چوب به دستان است که مسیر را برای حرکت قالی آماده کرده اند!

سپس به جلسه با سخنرانی مسئولین ، واعظین و روحانیت آغاز می شود (این یکی از کسل کننده ترین بخش های این مراسم است!)

پس مراسم سخنرانی ، حرکت اهالی فین با ذکر نام حسین آغاز شده و به رجز خوانی می پردازند و با دویدن در صحن و چرخاندن چوبها بر آنند تا کسی در مسیر راه قالی قرار نگیرد ، هول و هراس این حرکات از زبان کسانی که در نزدیکی این جمعیت بوده اند ، شنیدنی است!

در همین حین عده دیگری از اهالی فین بدون داشتن چوب ، به درب زیارت مراجعه و از خادمین قالی را تحویل میگیرند..

پس از پایین آمدن قالی از پله های زیارت ، دور تا دور قالی را چوب به دستان فینی گرفته ، و اجازه نزدیک شدن شخصی غیر از اهالی را نمی دهند! لمس کردن قالی تداعی کننده خاطره تشییع جنازه امامزاده است که روزی نیاکان خود آنرا انجام داده اند!

سپس قالی به جوی آبی که روبروی شاهزاده حسین است برده شده (تصویر اول)، و قالی در آب جوی توسط اهالی تطهیر داده می شود!

در پایان پس از شستشوی قالی ، مجددا قالی توسط اهالی فین ، به صحن دیگری از بارگاه امامزاده (عامربن ناصر فینی) بازگشته و در کنار درب زیارت به افرادی (از روستای خاوه) تحویل داده می شود! تحویل قالی باید در کنار درب زیارت صورت بگیرد که متاسفانه اهالی خاوه هرساله سعی در شرکت در این مراسم خارج از زیارت را دارند ، خوب … امری مشخص است که این خواسته آنان هیچگاه از طرف اهالی فین ؛ میراث داران حماسه کربلای ایران مورد قبول واقع نمی شود!

ناگفته نماند که شناسایی افراد فینی در این مراسم به عهده اشخاص خاصی از بزرگان فین است.

*********************************************

لطفا در ویکی پدیا بخوانید :

تپه های سیلک – فین – قالیشویان